Historia Historia

Historia urządzania lasu
W Polsce za prekursora planowania urządzeniowego uchodzi wielki kanclerz koronny Jan Zamoyski (1542–1605), który w swoich dobrach wprowadził instrukcje gospodarcze nakazujące m.in. odnowienia po zrębach zupełnych. W 1786 r. rozpoczęto w Polsce pierwsze prace urządzeniowe w lasach królewskich na terenach obecnej Puszczy Kozienickiej. 200-letnia rocznicę tych prac obchodzono na Konferencji naukowej BULiGL w Wildze w 1987 r. W czasach nam bliższych, dużą rolę w kształtowaniu państwowego urządzania lasu odegrały działania związane z urządzaniem lasów państwowych podejmowane w okresie międzywojennym. Działania te – kontynuowane po II wojnie światowej – doprowadziły do utworzenia w 1956 r. Biura Urządzania Lasu i Projektów Leśnictwa, którego nazwę w 1973 r. zmieniono na Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej po odłączeniu z Biura pracowni ds. projektowania inwestycji w lasach.
Początki państwowego urządzania lasu w Polsce międzywojennej, następnie tworzenie służb urządzeniowych i ich funkcjonowanie do 1956 r. realizowano w ramach administracji Lasów Państwowych. Po roku 1956 trzonem urządzania lasu jest nasze przedsiębiorstwo.


Omówienie poszczególnych rewizji urządzania lasu

 

Historia pomiarów geodezyjnych
Historia pomiarów geodezyjnych na gruntach leśnych sięga czasów sprzed II wojny światowej.
W tym okresie zespoły składające się z geodetów i leśników na terenie poszczególnych Dyrekcji Lasów Państwowych wykonywały pomiary uzupełniające oraz nowe pomiary, stosując stabilizację znakami trwałymi (kamienie lub słupy betonowe). Kierownicy tych zespołów, zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami, posiadali uprawnienia mierniczych przysięgłych. więcej >>

 

Historia przedsiębiorstwa
W okresie powojennym organizacja urządzania lasu rozpoczęła się od utworzenia zaraz po wojnie w 17 dyrekcjach lasów państwowych – sekcji urządzania lasu. Z sekcji tych – zarządzeniami nr 413-227 Ministra Leśnictwa z dnia 23 listopada 1955 r. – utworzone zostało 15 biur urządzania i pomiaru lasu położonych w Białymstoku, Toruniu, Gdańsku, Katowicach, Radomiu, Szczecinku, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Poznaniu, Przemyślu, Gorzowie Wielkopolskim, Siedlcach oraz Brzegu. Od 1 października 1956 r. przedsiębiorstwo przyjęło nazwę Biuro Urządzania Lasu i Projektów Leśnictwa. W wyniku zmian zadań legislacyjnych 1 stycznia 1973 r. nazwa przedsiębiorstwa została zmieniona na Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. Pomimo, że biura te pozostawały nadal w administracji Lasów Państwowych, był to ważny krok w kierunku usamodzielnienia się służby urządzania lasu oraz utworzenia samodzielnego przedsiębiorstwa. 30 września 1996 r. funkcję organu założycielskiego i tym samym sprawowanie nadzoru nad BULiGL przejął Minister Skarbu Państwa, a przedsiębiorstwo zostało zaliczone do grupy przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Od 1 stycznia 2017 r. organem założycielskim przedsiębiorstwa jest Minister Środowiska.

Historia oddziału BULiGL w Brzegu Historia oddziału BULiGL w Brzegu

Oddział powstał z działów, a później z Sekcji Urządzania Lasu przy ówczesnych Okręgach Lasów Państwowych: opolskim, wrocławskim oraz zielonogórskim, utworzonych już w 1945 roku.

Pierwszym i bardzo pilnym zadaniem, jakie stanęło po wojnie przed służbą urządzania lasu, było przeprowadzenie przybliżonej ewidencji stanu posiadania lasów państwowych. Zadanie to wykonano w latach 1945–1947, opracowując tzw. przybliżoną tabelę klas wieku drzewostanów, łącznie z orientacyjną mapą przeglądową nadleśnictw i oszacowaniem szkód wojennych.

Kolejnym etapem prac było prowizoryczne urządzenie lasu, przeprowadzone w latach 1946–1955. Przy realizacji poszczególnych zadań zawsze były prowadzone szkolenia, mające na celu odpowiednie przygotowanie pracowników do podejmowanych zadań.

W 1950 r. wrocławska i zielonogórska, a w 1951 r. również opolska, sekcje urządzania lasu zostały przeniesione do Brzegu. Z dniem 1 października 1954 r. nastąpiło formalne połączenie wyżej wymienionych sekcji i utworzenie – największego w Polsce – Działu Urządzania Lasu podległego OZLP w Opolu, którego dyrektorem został dotychczasowy kierownik wrocławskiej sekcji, przedwojenny urządzeniowiec Oskar Kauicz.
Jeszcze jesienią 1955 r. rozpoczęto kolejny etap – opracowanie planów definitywnego urządzenia lasu, opartych na dokładnych pomiarach geodezyjnych.

Od 1 stycznia 1956 r. Dział Urządzania Lasu przekształcono w – Biuro Urządzania i Pomiaru Lasu funkcjonujące w ramach OZLP w Opolu, a później – w samodzielne przedsiębiorstwo pn. Biuro Urządzania Lasu i Projektów Leśnictwa, przy czym Oddział w Brzegu był jednym z dwunastu w kraju.
Definitywne urządzanie lasu – wykonywane jednolicie na podstawie pierwszej w dziejach polskiego leśnictwa Instrukcji urządzania lasu z częściowym wykorzystaniem (po raz pierwszy w Polsce) fotogrametrii – zakończono w 1967 roku.

W kolejnych cyklach prac urządzeniowych, zwanych I, II, III i IV rewizją planów urządzenia lasu, wykonywanych odpowiednio w latach 1967–1978, 1979–1991, 1992–2002 i 2003-2012 znacznie poszerzano zakres wykonywanych prac.

Trwająca obecnie V rewizja definitywnego urządzania lasu, rozpoczęta w 2013 r., jest realizowana według nowej – Instrukcji urządzania lasu, obowiązujcej od 21 listopada 2011 roku. W tym samym roku Oddział w Brzegu sporządził pilotażowo plan urządzania lasu dla nadleśnictwa Strzelce Opolskie, jeszcze wg projektu instrukcji. Ten cykl prac urządzeniowych cechuje ciągłe stosowanie w codziennej praktyce nowoczesnych technologii opartych na pozyskiwaniu i przetwarzaniu danych GIS, wykorzystywaniu technik teledetekcyjnych, szczególnie w zakresie metod pasywnych (fotogrametria) ale również coraz częściej aktywnych (lidar). Celem tych innowacji jest ciągłe podnoszenie jakości produktu końcowego tj. opisu taksacyjnego i dokładności opracowań kartograficznych. Nowa instrukcja zakłada odmienny harmonogram prac urządzeniowych, a przede wszystkim wynikających z potrzeb ochrony przyrody (Natura 2000). Plan urządzania lasu sporządza się w układzie dwuletnim i poddaje procedurze strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Ten podstawowy dla gospodarki leśnej dokument ma godzić wszystkie funkcje pełnione przez las: gospodarczą -wynikającą z produkcji sortymentów drzewnych, społeczną -zapewniającą warunki do niepogarszania stanu zachowania siedlisk przyrodniczych i siedlisk chronionych gatunków, w ramach trwałego i zrównoważonego rozwoju.