Historia Historia

Historia urządzania lasu
W Polsce za prekursora planowania urządzeniowego uchodzi wielki kanclerz koronny Jan Zamoyski (1542–1605), który w swoich dobrach wprowadził instrukcje gospodarcze nakazujące m.in. odnowienia po zrębach zupełnych. W 1786 r. rozpoczęto w Polsce pierwsze prace urządzeniowe w lasach królewskich na terenach obecnej Puszczy Kozienickiej. 200-letnia rocznicę tych prac obchodzono na Konferencji naukowej BULiGL w Wildze w 1987 r. W czasach nam bliższych, dużą rolę w kształtowaniu państwowego urządzania lasu odegrały działania związane z urządzaniem lasów państwowych podejmowane w okresie międzywojennym. Działania te – kontynuowane po II wojnie światowej – doprowadziły do utworzenia w 1956 r. Biura Urządzania Lasu i Projektów Leśnictwa, którego nazwę w 1973 r. zmieniono na Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej po odłączeniu z Biura pracowni ds. projektowania inwestycji w lasach.
Początki państwowego urządzania lasu w Polsce międzywojennej, następnie tworzenie służb urządzeniowych i ich funkcjonowanie do 1956 r. realizowano w ramach administracji Lasów Państwowych. Po roku 1956 trzonem urządzania lasu jest nasze przedsiębiorstwo.


Omówienie poszczególnych rewizji urządzania lasu

 

Historia pomiarów geodezyjnych
Historia pomiarów geodezyjnych na gruntach leśnych sięga czasów sprzed II wojny światowej.
W tym okresie zespoły składające się z geodetów i leśników na terenie poszczególnych Dyrekcji Lasów Państwowych wykonywały pomiary uzupełniające oraz nowe pomiary, stosując stabilizację znakami trwałymi (kamienie lub słupy betonowe). Kierownicy tych zespołów, zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami, posiadali uprawnienia mierniczych przysięgłych. więcej >>

 

Historia przedsiębiorstwa
W okresie powojennym organizacja urządzania lasu rozpoczęła się od utworzenia zaraz po wojnie w 17 dyrekcjach lasów państwowych – sekcji urządzania lasu. Z sekcji tych – zarządzeniami nr 413-227 Ministra Leśnictwa z dnia 23 listopada 1955 r. – utworzone zostało 15 biur urządzania i pomiaru lasu położonych w Białymstoku, Toruniu, Gdańsku, Katowicach, Radomiu, Szczecinku, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Poznaniu, Przemyślu, Gorzowie Wielkopolskim, Siedlcach oraz Brzegu. Od 1 października 1956 r. przedsiębiorstwo przyjęło nazwę Biuro Urządzania Lasu i Projektów Leśnictwa. W wyniku zmian zadań legislacyjnych 1 stycznia 1973 r. nazwa przedsiębiorstwa została zmieniona na Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. Pomimo, że biura te pozostawały nadal w administracji Lasów Państwowych, był to ważny krok w kierunku usamodzielnienia się służby urządzania lasu oraz utworzenia samodzielnego przedsiębiorstwa. 30 września 1996 r. funkcję organu założycielskiego i tym samym sprawowanie nadzoru nad BULiGL przejął Minister Skarbu Państwa, a przedsiębiorstwo zostało zaliczone do grupy przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Od 1 stycznia 2017 r. organem założycielskim przedsiębiorstwa jest Minister Środowiska.

Historia oddziału Historia oddziału

 

Zarządzeniem nr 384 Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 3 września 1956 r. utworzone zostało samodzielne przedsiębiorstwo – Biuro Urządzania Lasu i Projektów Leśnictwa z  terenowymi Oddziałami. Na początku Oddział w Olsztynie funkcjonował w składzie trzech drużyn urządzeniowych i jednej geodezyjnej. W roku 1957 utworzono drugą drużynę geodezyjną.

Opracowanie planów definitywnego urządzenia gospodarstwa leśnego w 10-letnim cyklu wymagało znacznej liczby pracowników kadry technicznej. Brak odpowiedniej liczby pracowników był stałą bolączką kierownictwa Oddziału. W czasie tego cyklu prac szczególnie brakowało sumiennych pomocników taksatorów – tzw. pomiarowców. Z tego okresu pochodzi słynne w olsztyńskim Oddziale zawołanie wydającego sprzęt mierniczy magazyniera: Kto w Boga wierzy, niech bierze (przypuszczalnie sprzęt) i mierzy!

Sytuację kadrową poprawiły nieznacznie wprowadzane od jesieni 1952 r. tzw. nakazy pracy. Własnymi siłami pracowników inżynieryjno-technicznych sporządzono w okresie lat 1956–1967 operaty urządzeniowe dla 41 ówczesnych nadleśnictw OZLP w Olsztynie o powierzchni 371 tys. ha oraz 6 nadleśnictw OZLP Siedlce o powierzchni 39 tys. ha.

W omawianym okresie dwie drużyny geodezyjne wykonały operaty geodezyjne dla 14 nadleśnictw OZLP Olsztyn o pow. 123,5 tys. ha oraz 3 nadleśnictwa w OZLP Toruń (ok. 22 tys. ha), 2 nadleśnictwa w OZLP Siedlce (ok. 16 tys. ha) oraz 1 nadleśnictwo z OZLP Przemyśl (ok. 4 tys. ha).

Prace związane z opracowaniem definitywnych planów urządzenia lasu zakończono w 1967r. W roku 1968 rozpoczął się następny etap prac urządzeniowych (I rewizja). Po raz pierwszy w historii urządzania lasu w Polsce plany urządzeniowe dla całego kraju zostały opracowane według jednej – nowej instrukcji urządzania lasu z 1969 roku. Równolegle wykonywano uproszczone plany zagospodarowania lasów niepaństwowych w zasięgu terytorialnym poszczególnych nadleśnictw. Prace urządzeniowe oraz geodezyjne prowadzone były w nadleśnictwach należących do OZLP Olsztyn. Opracowanie planów urządzenia lasu związanych z I rewizją zakończono w 1978 roku i w tymże roku rozpoczęto po raz pierwszy coroczną aktualizację powierzchni i zasobów drzewnych wszystkich nadleśnictw.

W roku 1979 rozpoczęto kolejny etap prac urządzeniowych w ramach cyklu II rewizji urządzania lasu na podstawie instrukcji z 1980 roku w oparciu o nową metodę matematyczno-statystyczną określenia zasobów drzewnych. Lata 80-te to trudny okres w działalności służb urządzeniowych. W związku z komplikującą się sytuacją polityczną w kraju coraz trudniejsze stały się warunki terenowego bytu urządzeniowców. Niemniej w omawianym okresie, oprócz prac związanych ze sporządzeniem planów urządzenia lasu, kadra inżynieryjno-techniczna wykonała:

  • aktualizację zasobów drzewnych i powierzchni leśnej nadleśnictw,
  • prognozy zagospodarowania dla lasów niepaństwowych,
  • ewidencję szkód przemysłowych i monitoring środowiska leśnego,
  • ewidencję drzewostanów uszkodzonych przez czynniki biotyczne i abiotyczne,
  • nadzór autorski nad realizacją planów urządzenia lasu w zakresie hodowli i użytkowania głównego,
  • jednorazową inwentaryzację szkód w Lasach Państwowych wyrządzonych przez zwierzynę,

W czasie trwania cyklu II rewizji urządzania lasu opracowanie planów urządzenia lasu dla części nadleśnictw powierzono Oddziałom w Gdyni i Warszawie.

Cykl III rewizji urządzania lasu rozpoczyna się w 1992 roku, w powiązaniu z instrukcją urządzania lasu z 1994 roku i kończy w 2002 r. W 2000 roku powstają pierwsze w Oddziale leśne mapy numeryczne dla Nadleśnictw Dobrocin i Wielbark.

W IV rewizji urządzania lasu plany urządzenia lasu wykonywane są łącznie z leśną mapą numeryczną, zaś bazy danych opisowych tworzone są w oparciu o programy „Taksacja" i od 2004 roku – „Taksator". Od tego samego roku prace urządzeniowe wykonywane są w oparciu o instrukcję urządzania lasu z 2003 roku. W latach 2005 i 2006 dla 12 nadleśnictw wykonane zostało dostosowanie mapy do standardu leśnej mapy numerycznej (SLMN).

W latach 2005 – 2009 Oddział wykonał prace terenowe związane z wielkoobszarową inwentaryzacją stanu lasu (WISL) zintegrowaną z monitoringiem biologicznym lasu (MB).

W roku 2007, na zlecenie Ministerstwa Środowiska wykonano inwentaryzację przyrodniczą Natura 2000.

Aktualnie w Oddziale funkcjonują trzy pracownie urządzeniowe i jedna pracownia geodezyjna.

W roku 2010 rozpoczęto prace związane z II cyklem wielkoobszarowej inwentaryzacji stanu lasu (WISL) zintegrowanym z monitoringiem biologicznym (MB), który potrwa do roku 2014. Na zlecenie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wykonano inwentaryzację ornitologiczną na czterech obszarach Natura 2000 oraz opracowano na zlecenie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Warszawie dwa plany zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000. W oparciu o nową Instrukcję Urządzania Lasu wprowadzoną pod koniec 2011 roku oddział opracowuje projekty PUL dla sześciu Nadleśnictw kończąc IV rewizję urządzania lasu.