Historia Historia

Historia urządzania lasu
W Polsce za prekursora planowania urządzeniowego uchodzi wielki kanclerz koronny Jan Zamoyski (1542–1605), który w swoich dobrach wprowadził instrukcje gospodarcze nakazujące m.in. odnowienia po zrębach zupełnych. W 1786 r. rozpoczęto w Polsce pierwsze prace urządzeniowe w lasach królewskich na terenach obecnej Puszczy Kozienickiej. 200-letnia rocznicę tych prac obchodzono na Konferencji naukowej BULiGL w Wildze w 1987 r. W czasach nam bliższych, dużą rolę w kształtowaniu państwowego urządzania lasu odegrały działania związane z urządzaniem lasów państwowych podejmowane w okresie międzywojennym. Działania te – kontynuowane po II wojnie światowej – doprowadziły do utworzenia w 1956 r. Biura Urządzania Lasu i Projektów Leśnictwa, którego nazwę w 1973 r. zmieniono na Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej po odłączeniu z Biura pracowni ds. projektowania inwestycji w lasach.
Początki państwowego urządzania lasu w Polsce międzywojennej, następnie tworzenie służb urządzeniowych i ich funkcjonowanie do 1956 r. realizowano w ramach administracji Lasów Państwowych. Po roku 1956 trzonem urządzania lasu jest nasze przedsiębiorstwo.


Omówienie poszczególnych rewizji urządzania lasu

 

Historia pomiarów geodezyjnych
Historia pomiarów geodezyjnych na gruntach leśnych sięga czasów sprzed II wojny światowej.
W tym okresie zespoły składające się z geodetów i leśników na terenie poszczególnych Dyrekcji Lasów Państwowych wykonywały pomiary uzupełniające oraz nowe pomiary, stosując stabilizację znakami trwałymi (kamienie lub słupy betonowe). Kierownicy tych zespołów, zgodnie z obowiązującymi w tym czasie przepisami, posiadali uprawnienia mierniczych przysięgłych. więcej >>

 

Historia przedsiębiorstwa
W okresie powojennym organizacja urządzania lasu rozpoczęła się od utworzenia zaraz po wojnie w 17 dyrekcjach lasów państwowych – sekcji urządzania lasu. Z sekcji tych – zarządzeniami nr 413-227 Ministra Leśnictwa z dnia 23 listopada 1955 r. – utworzone zostało 15 biur urządzania i pomiaru lasu położonych w Białymstoku, Toruniu, Gdańsku, Katowicach, Radomiu, Szczecinku, Krakowie, Lublinie, Łodzi, Olsztynie, Poznaniu, Przemyślu, Gorzowie Wielkopolskim, Siedlcach oraz Brzegu. Od 1 października 1956 r. przedsiębiorstwo przyjęło nazwę Biuro Urządzania Lasu i Projektów Leśnictwa. W wyniku zmian zadań legislacyjnych 1 stycznia 1973 r. nazwa przedsiębiorstwa została zmieniona na Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. Pomimo, że biura te pozostawały nadal w administracji Lasów Państwowych, był to ważny krok w kierunku usamodzielnienia się służby urządzania lasu oraz utworzenia samodzielnego przedsiębiorstwa. 30 września 1996 r. funkcję organu założycielskiego i tym samym sprawowanie nadzoru nad BULiGL przejął Minister Skarbu Państwa, a przedsiębiorstwo zostało zaliczone do grupy przedsiębiorstw o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa. Od 1 stycznia 2017 r. organem założycielskim przedsiębiorstwa jest Minister Środowiska.

Historia oddziału Historia oddziału

Historia powstania Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej Oddział w Warszawie jest nietypowa. Otóż na podstawie zarządzenia ministra leśnictwa i przemysłu drzewnego z września 1956 r. o utworzeniu Biura Urządzania Lasu i Projektów Leśnictwa (BULiPL), powstał w Warszawie Zarząd BULiPL, który w swej strukturze zawierał Wydział Regulacji Stanu Posiadania oraz Pracownię Gleboznawczą. Z tych dwu pracowni zostanie później utworzony Oddział w Warszawie. Jednakże do stycznia 1964 r. obydwa Wydziały działały w ramach Zarządu zwanego też Centralą BULiPL.

 

Wydział Regulacji Stanu Posiadania zawierał w swej strukturze 8 pracowni geodezyjnych (po dwie w Warszawie i Lublinie, po jednej w Tarnowie, Zamościu, Biłgoraju, Przemyślu) i jedną pracownię taksacyjną, która zajmowała się wyceną zasobów leśnych mierzonych przez geodetów. Wydział Regulacji Stanu Posiadania w Warszawie, jako jedyna jednostka BULiPL, prowadził wymianę gruntów leśnych na terenie całego kraju.

 

Największy areał lasów, w którym dokonywano wymiany, to południowo-wschodnie i południowo-zachodnie tereny Polski. Wynikało to ze znacznego rozdrobnienia lasów różnych własności. Dokonywano tam wymiany w celu połączenia rozdrobnionych i wymieszanych działek leśnych prywatnych właścicieli z własnością państwa. Lasy podlegające wymianie mierzone były przez geodetów, a taksatorzy dokonywali ich wyceny, następnie proponowano właścicielom, w zamian za ich, inny las o takiej samej wartości. Prace związane z wymianą określane były przez taksatorów jako bardzo niewdzięczne, napotykające na duże opory ze strony ludności. Na tle konfliktów związanych z wymianą lasów zrodziło się wiele legend i opowieści, mniej lub bardziej prawdopodobnych. Przy tego typu zamianach zawsze więcej jest pretensji niż zadowolenia, trudno też w takich warunkach oczekiwać uznania dla ciężkiej przecież pracy w oddaleniu od domów rodzinnych i normalnego życia rodzinnego. Nawet dzisiaj niewiele osób pamięta o pożytkach płynących ze scalenia lasów państwowych w zwarte kompleksy.

 

Do nielicznych pamiętających należy mgr inż. Przemysław Budzyński, kolejno taksator i inspektor w Wydziale Regulacji Stanu Posiadania, a w końcu wieloletni wicedyrektor Oddziału Biura w Warszawie. Wspomina, że w czasie wymiany taksatorzy poruszali się po terenie motocyklami, pracując niekiedy również w zimie. Praca w niczym nie przypominała typowych prac urządzeniowych wykonywanych przez inne Oddziały. W okresie tym, wśród taksatorów prowadzących wymianę gruntów, pracowała też jedna kobieta – Pani Danuta Adamowicz. Prace przy wymianie gruntów trwały do 1973 r.

Pracownia Glebowa Centrali BULiPL w Warszawie, nazywana później Pracownią Glebowo-Siedliskową, rozpoczęła działalność w 1957 r. W latach 1957 - 1967 w Pracowni Glebowo-Siedliskowej sporządzono mapy gleb leśnych na podkładzie map gospodarczych w skali 1: 5 000. W tym czasie opracowano mapy glebowe dla 54 nadleśnictw, o łącznej powierzchni ok. 500 tys. ha. W latach 1964 - 1966 Pracownia Glebowo-Siedliskowa wraz z Pracownią Badania Siedlisk Leśnych IBL w Gdańsku, przeprowadziła próbne kartowanie w nadleśnictwach Kozienice i Bliżyn, nową metodą kartowania gleb i siedlisk. Od roku 1970 kartowano już stale gleby i siedliska tą nową metodą, której zasady przedstawiono w "Klasyfikacji gleb leśnych" oraz w "Zasadach hodowli lasu". W początkowym okresie prace kartograficzne prowadziła tylko Pracownia Glebowo - Siedliskowa BULiGL w Warszawie, a następnie wraz z powołanymi w tym celu pracowniami w Oddziałach BULiGL w Gdyni, Poznaniu i Szczecinku. Do znanych gleboznawców, nauczycieli młodego pokolenia taksatorów-siedliskoznawców, należeli m.in.: mgr inż. Jan Dzierzbicki, nieżyjący już wieloletni inspektor Centrali BULiGL oraz mgr inż. Zbigniew Adamowicz, późniejszy dyrektor Oddziału W Warszawie, w latach 1983-1988.

 

        W styczniu 1964 roku powstał Wydział Regulacji Stanu Posiadania w Warszawie, w wyniku wyodrębnienia się Wydziału Regulacji Stanu Posiadania i Pracowni Glebowo-Siedliskowej z Centrali BULiPL. Dyrektorem Wydziału był mgr inż. Henryk Piątkowski. Od października 1965 r. Wydział Regulacji Stanu Posiadania przekształcił się w Biuro Urządzania Lasu i Projektów Leśnictwa Oddział Regulacji Stanu Posiadania w Warszawie. Dyrektorem w latach 1965-1969 był mgr inż. Bolesław Cybulski, a od 1969 do 1971 r. dr inż. Wojciech Wilkowski, geodeta, późniejszy Główny Geodeta Resortu, a zarazem Główny Geodeta BULiGL, obecnie profesor – kierownik Katedry Geodezji na Politechnice Warszawskiej. W 1971 roku dyrektorem został mgr inż. Stanisław Kosmala, późniejszy wieloletni (do 1983 r.) dyrektor Oddziału.

 

We wspomnianych wyżej postaciach Biuro funkcjonowało do stycznia 1973 r., kiedy to nastąpiła zmiana nazwy na Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, z jednoczesnym utworzeniem Oddziału w Warszawie.

W chwili powstania, w styczniu 1973 r. Oddział BULiGL w Warszawie dysponował pięcioma Pracowniami Geodezyjnymi (trzy warszawskie, dwie lubelskie), Pracownią Taksacyjną, Pracownią Gleboznawczo-Siedliskową i Pracownią Inżynieryjno-Drogową. Oddział prowadził w tym czasie prace nad uproszczonymi planami urządzania lasu w lasach komunalnych i lasach prywatnych. Do typowych prac urządzeniowych przystąpiono w 1975 r., wtedy też do Oddziału przyłączony został Wydział Produkcyjny w Siedlcach, dysponujący dwiema Pracowniami Urządzeniowymi, które wcześniej należały do BULiGL Oddział w Białymstoku.

Tu warto wspomnieć, że pod koniec lat 60.tych w Oddziale Regulacji Stanu Posiadania w Warszawie powstała w Pracownia Inżynieryjno-Drogowa, która zajmowała się sporządzaniem planów zagospodarowania inżynieryjnego w lasach. Wykonywała głównie prace z zakresu: budownictwa drogowego, gospodarowania zasobami wodnymi, infrastruktury budownictwa leśnego, a także rekultywacji terenów poprzemysłowych. Pracownia działała do kwietnia 1994 r. Znanym fachowcem, a później nauczycielem zagadnień z zakresu inżynierii leśnej, a w szczególności z zakresu melioracji wodnych i zabudowy potoków górskich, był nieżyjący już mgr inż. Jerzy Gotzman, wieloletni inspektor Zarządu BULiGL.

1975 r. Oddział w Warszawie zaczął opracowywać plany urządzenia lasu, w ramach tzw. II cyklu rewizji tych planów, wykonując pierwsze prace na terenie nadleśnictw Garwolin i Ciechanów.

W czasie tzw. II cyklu rewizji planów urządzenia lasu, pracowało w warszawskim Oddziale na stałe 15 taksatorów, którzy przeprowadzili inwentaryzację ok. 345 tys. ha lasu, czyli przeciętnie na jednego taksatora przypadło około 23 tys. ha taksacji. W 1983 r., w pomieszczeniach BULiGL Oddział w Warszawie wybuchł pożar, który zniszczył część archiwum i dokumentacji taksacyjnej III cyklu rewizji. W wyniku strat pożarowych trzeba było powtórzyć, na części obiektów, prace terenowe. Łącznie w tym czasie wykonano prace urządzeniowe w 24. nadleśnictwach.

        Po Stanisławie Kosmali i Zbigniewie Adamowiczu, dyrektorem BULiGL Oddział w Warszawie był w latach 1989-1999 mgr inż. Jerzy Gałajda. Był to okres istotnych przemian ustrojowych i gospodarczych w Polsce.

 

        1 stycznia 1992 r. weszła w życie ustawa o lasach, w której uregulowano dość szczegółowo sam zakres planu urządzenia lasu, natomiast nie została uregulowana sprawa zasad wykonywania tych planów przez BULiGL. Biuro zostało podporządkowane Ministrowi Skarbu i postawione przed koniecznością poszukiwania zleceniodawców również poza Lasami Państwowymi, a także działalności na zasadach komercyjnych oraz w warunkach konkurencji z podmiotami prywatnymi. Początki działalności w nowych warunkach gospodarczych były dość trudne, wymagające istotnych zmian w stosowanej technologii i sposobie zarządzania firmą. Dość znacznie zmienione zostały też szczegóły wykonywania planów urządzenia lasu na postawie instrukcji urządzania lasu z 1994 r., a już zasadniczo na podstawie instrukcji urządzania lasu z 2003 r. z obowiązkowym wykonywaniem map w technologii numerycznej oraz w ścisłej integracji z Systemem Informatycznym Lasów Państwowych, zwanym SILP. Wydaje się, że okres ten został dobrze wykorzystany przez Oddział BULiGL, który m.in. współuczestniczył w tym czasie w wykonaniu planów ochrony dla Parków Narodowych: Świętokrzyskiego, Wigierskiego, Kampinoskiego oraz Parku Narodowego "Bory Tucholskie". Wykonał też plany ochrony dla 46 rezerwatów i dziesiątki programów ochrony przyrody dla nadleśnictw. W latach 1999-2001, kiedy dyrektorem został dr inż. Janusz Dawidziuk, w Oddziale rozpoczęto wewnętrzną reorganizację  oraz zakup nowoczesnego sprzętu komputerowego i pomiarowego.

 

Od 2001r. Oddziałem kieruje mgr inż. Wiesław Łosiński.